تبلیغات اینترنتیclose
حکیم ملا محمد فضولی- غزللر حرف الالف
ملا محمد فضولی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق
شرح افکار، احوال و آثار حکیم ملا محمد فضولی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق

مطالب مربوط به شناختنامه حکیم ملا محمد فضولی به آدرس زیر انتقال یافته است لطفا بر روی آدرس زیر کلیک فرمایید:

 http://hakimfuzuli.blogfa.com

تصویر - پرتره ملا محمد فضولی. نقاش: ناصر بخشی

پرتره حکیم ملا محمد فضولی

نقاش: ناصر بخشی، هنرمند تبریزی

موضوع : ملا محمد فضولی- غزللر, | بازدید : 767

- 1 -

قَد اَنارَ العِشْقُ لِلْعُشّاقِ مِنهاجَ الهُدا،

سالكِ راه حقیقت عشقه ائیله‌ر اقتدا.

عشق دیر اول نشئه‌ی كامل كیم آندان دیر مدام،

مِی‌ده تشویر حرارت، نِی‌ده تأثیر صدا.

وادی وحدت، حقیقتده، مقام عشق‌دیر،

كیم مشخص اولماز اول وادیده سلطاندان گدا!

ائیله‌مز خلوت‌سرای سرّ وحدت محرمی،

عاشقی معشوقدان، معشوقو عاشقدن جدا.

ای ‌كه ‌اهل‌ عشقه سؤیله‌رسن ملامت، تركین ائت،

سؤیله كیم، ممکن‌مودور تغییرِ تقدیر خدا؟

عشق كلكی چكدی خط، حرفِ وجود عاشقه،

كیم اولا ثابت، حق اثباتیندا نفی ماعَدا!

ای فضولی انتهاسیز ذُوق بولدون عشقدن،

بؤیله دیر هر ایش كی حق آدیله قیلسان ابتدا.

- 2 -

یا مَنْ اَحاطَ عِلْمُكَ الاَشْیاءَ كُلَّها،

نه ابتدا سنه متصوَّر، نه انتها!

كیم وئرسه جان یولوندا، بولور خاكِ مقدمین،

گویا كی خاك راهینه‌دیر نقد جان بها!

سنسن قیلان مظاهر اُمید و بیم، ائدیب،

موسانی علم گنجی، عصاسینی اژدها!

سندن بولوبدور احمد مرسل مقامِ قُرب،

تحسین «یا» و «سین» ایله، تشریف «طا» و «ها».

یعقوبدا نشانه‌ی شُوقون غم و الم،

یوسفده نشئه‌ی نظرین بهجت و بها.

بولمازدی قهرین آچماسا خوان سیاستین،

هَل مَن مَزید لقمه‌سینه دوزخ اشتها!

یارب بلای قِیده فضولی اسیردیر.

او بیدلی بو دامِ كدورتدن ائت رها!

- 3 -

یارب! همیشه لطفونو ائت رهنما بنا،

گؤسترمه اول طریقی كی یئتمز سنا، بنا!

قطع ائیله آشنالیغیم آندان كی غِیردیر،

آنجاق اؤز آشنالارین ائت آشنا بنا.

بیر یولدا ثابت ائت قدم اعتباریمی،

كیم رهبرِ شریعت اولا مقتدا بنا.

یوخ بنده بیر عمل سنه شایسته، آه اگر،

اعمالیما گؤره وئره عدلین جزا بنا!

خوفِ خطادا مضطربم، وار اُمید كیم،

لطفون وئره بشارتِ عفو و عطا بنا.

بن بیلمزم بنا گره‌گین، سن حكیمسن،

منع ائیله، وئرمه هر نه گره‌كمز سنا بنا.

اولدور بنا مُراد كی، اولدور سنا مُراد،

حاشا كی سندن اؤزگه اولا مدّعا بنا.

حبسِ هوادا قویما فضولی صفت اسیر،

یارب! هدایت ائیله طریقِ فنا بنا!

- 4 -

زهی ذاتین نهان و اول نهاندان ماسِوا پیدا،

بحار صُنعونه امواج پیدا، قعر ناپیدا.

بلند و پست عالم، شاهدِ فیض وجودوندور،

دگیل بیهوده اولماق، یوخ ایکن ارض و سما پیدا.

کمال قدرتین اظهار حکمت قیلماغا ائتمیش،

غبار تیره‌دن آیینه‌ی گیتی‌نما پیدا.

دمادم عکس آلیر مرآت عالم قهر و لطفوندن،

آنینچون گه کدورت ظاهر ائیله‌ر، گه صفا پدیا.

گهی توپراغا ائیله‌ر حکمتین بین مه‌لقا پنهان،

گهی صُنعون قیلیر توپراقدان بین مه‌لقا پیدا.

جهان اهلینه تا اسرارِ علمین قالمایا مخفی،

قیلیبدیر حکمتین کفّار ایچینده انبیا پیدا.

نشان شفقتین‌دیر کیم اولور اظهار حمدیچون،

فضولی تیره طبعیندن کلام جانفزا پیدا.

  

- 5 -

اَشْرَقَتْ مِنْ فَلكِ الْبَهْجَةِ شَمْس وَ بِها،

مَلاء العالَمُ نوراً و سُروراً و بَها.

چیخدی بیر گون كی ضیاسیندا تمامی رُسُل،

اولدو محو اؤیله كی خورشید شعاعیندا سها.

اولدو بازار جهان رونقی بیر درّ یتیم،

كی دگیل ایكی جهان حاصلی اول درّه بها.

رتبه‌ی حكمت معراج كمالینا گؤره،

حكما فرقه‌سی دون، فلسفه جمعی سُفها.

منهی معرفتی حال دیلیله دائم،

قیلیر اهل حقه اسرار حقیقت اِنها.

نئجه تقریر ائده‌ییم وصفینی بیر شاهین كیم،

آنا وصّاف اولا یاسین و معرّف طاها.

ای فضولی ره شرعینی توت اول راهبرین،

بو طریق ایله ضلالتدن اؤزون ائیله رها.

- 6 -

ای اولوب معراج، برهانِ علّو شان سنا،

یئره ائنمیش گؤیدن، استقبال ائدیب فرقان سنا.

حین دعوی نبوّت، مدّعی الزامینا،

جاهل ایكن ائل، سنین علمین یئتر برهان سنا.

كلكِ حُکمون، چكدی حرفِ سایر ادیانه، خط،

حُکمون اثبات ائتدی نفی سایر ادیان سنا.

باقیِ معجز، نه حاجت دینِ حق اثباتینا؟

عالم ایچره معجزِ باقی یئتر قرآن، سنا.

وصف جبریل امین ائتمیش قبول خدمتین،

سرّ حق كشفینه آیتله یئتیب فرمان سنا.

سنسن اول خاتم كی رفع ائتمیش جمیع خاتمی،

خاتمِ حُکم رسالت تاپشیریب دُوران سنا.

اول قدر ذُوق شفاعت جوهر ذاتیندا وار،

كیم گلیر عرض خطا معنیده یوز احسان سنا.

ماه نو دور، یوخسا سن قیلدیقدا سِیر آسمان،

قالدیریب بارماق گتیرمیش آسمان ایمان سنا.

یا نبی! لطفون فضولی‌دن كَم ائتمه اول زمان-

كیم، اولور تسلیم مفتاحِ در غفران سنا.

- 7 -

كارگر دوشمز خدنگِ طعنه‌ی دشمن بنا،

كثرت پیكانین ائتمیشدیر دمیردن تن بنا.

ایمنم سنگ ملامتدن كیم آلیب چئوره‌می،

اولدو زنجیر جنون بیر قلعه‌ی آهن بنا.

آندانام رسوا كی سیلاب سرشكیم چاك ائدر،

زخم تیغین قانی گئیدیردیكجه پیراهن بنا.

دم به دم شمع جمالیندان منوّر اولماسا،

ای گؤزوم نورو! گركمز دیده‌ی روشن بنا!

هیچ مسكنده قراریم یوخدورور اول ذُوقدان،

كیم قاچان خاك سر كویون اولا مسكن بنا؟

باشدا بیر سرو سمنبر وصلی‌نین سئوداسی وار،

سود قیلماز باغبان، نظّاره‌ی گُلشن بنا!

ای فضولی! اودلارا یانسین بساط سلطنت،

یئیدیر اوندان حق بیلیر بیر گوشه‌ی گلخن بنا.

 

 

 

- 8 -

ای ملك سیما كی سندن اؤزگه حیراندیر سنا،

حق بیلیر انسان دئمز هر كیم كی، انساندیر، سنا!

وئرمه‌ین جانین سنا، بولماز حیاتِ جاودان،

زنده‌ی جاوید آنا دئرلر كی قرباندیر سنا!

عالمی پروانه‌ی شمع جمالین قیلدی، عشق،

جان عالمسن، فدا هر لحظه بین جاندیر سنا.

عاشقه شُوقونلا جان وئرمك سنا مشکل دگیل،

چون مسیحِ وقتسن، جان وئرمك آساندیر سنا!

چیخما یاریم گئجه‌لر، اغیار طعنیندن ساقین!

سن مهِ اوجِ ملاحتسن، بو نقصاندیر سنا.

پادشاهیم! ظُلم ائدیب عاشق، سنا ظالم دئمیش،

خوبرولاردان یامان گلمز، بو بهتاندیر سنا.

ای فضولی! خوبرولاردان تغافل‌دور یامان،

گر جفا هم گلسه آنلاردان بیر احساندیر سنا.

- 9 -

جام ایچره مِی كی دایره سالمیش حباب آنا،

آیینه‌دیر كی عكس سالیر آفتاب آنا.

زاهد سؤال ائدرسه كی: «مِیدن نه‌دیر مُراد؟»

«بیزده صفادیر، آندا كدورت!» جواب آنا!

قان یاش تؤكوب یانیندا دؤنر آتشین كباب،

معشوقا بنزر آتش و عاشق كباب آنا.

ائیله‌ر کؤنولده اشك خطین شُوقونو فزون،

اوددان چیخار بخار، ساچیلدیقجا آب آنا.

چشمین مریضی اولدو کؤنول، لعلینه یئتیر،

رنج خُماره دوشدو، دوادیر شراب آنا.

تكلیف جنّت ائیله‌مه، كویوندا کؤنلومه،

چون جنّت اهلی‌دیر نه وئریرسن عذاب آنا؟

مسدوددور فضولی‌یه میخانه‌لر یولو،

یارب هدایت ائیله طریقِ صواب آنا!

- 10 -

دوستوم! عالم سنینچون گر اولور دشمن بنا،

غم دگیل! زیرا یئترسن دوست آنجاق سن بنا.

عشقه سالدیم بن بنی، پند آلماییب بیر دوستدان،

هیچ دشمن ائیله‌مز آنی كی ائتدیم بن بنا!

جان و تن اولدوقجا بندن درد و داغ اسگیك دگیل،

چیخسا جان، خاك ‌اولسا تن، نه‌ جان گره‌ك، نه ‌تن بنا.

وصل قدرین بیلمه‌دیم، فرقت بلاسین چكمه‌دن،

ظُلمت هجر ائتدی چوخ مبهم ایشی روشن بنا.

دود و اخگردیر بنا سرو ایله گول، ای باغبان!

نئیلیرم بن گُلشنی، گُلشن سنا، گولخن بنا!

غمزه تیغین چكدی اول ماه، اولما غافل ای کؤنول!

كیم مقرردیر بوگون اؤلمك سنا، شیون بنا.

ای فضولی! چیخسا جان، چیخمان طریق عشقدن،

رهگذار اهل عشق اوزره قیلین مدفن بنا.

- 11 -

كمال حسن وئریبدیر شراب ناب سنا،

سنا حلال دیر ای مُغبچه! شراب سنا.

سنی ملك گؤره‌لی، عشقی یازماز اولدو گناه،

ولی یازیلدی بو اوزدن بسی ثواب سنا!

لبین سؤالینا وئرمز جواب عشّاقین،

سؤال اولورسا بو سندن، نه‌دیر جواب سنا؟

جزا گونونده سورولماز خطالار ائیله‌دیگین،

یئتر فغان ایله بن وئردیگیم عذاب سنا.

بنی قراریم ایله قویماز اولدون ای گردون!

یئریدیر آهیم ایله وئرسم انقلاب سنا!

شعاعِ جوهر تیغیندن اومما رحم ای دل!

ساقینما سو وئره، ای تشنه! اول سراب سنا!

فضولی! باشینا اول سرو سایه سالدی بوگون،

علوّ رفعت ایله یئتمز آفتاب سنا!

- 12 -

رشته‌دیر جسمیم كی دُور چرخ وئرمیش تاب آنا،

مردم چشمیم دوزر هر دم دُرِ سیراب آنا.

سایه‌ی زُلفون شبستانیندا دیر شمع رُخون،

نئجه یئتسین قدر ایله خورشیدِ عالم‌تاب آنا؟

درد دُردیدیر صفابخش حریفِ بزم عشق،

ساقیا! چوخ ائتمه تكلیفِ شراب ناب آنا.

دُردِ مِی تك غرقه‌ی خونابه گؤردوم کؤنلومو،

گؤر نه گلدی باشینا، نئتدی شراب ناب آنا؟

قامت خم بیرله بیر اهل كرامتدیر قاشین،

داش اولوبدور گوئیا باش اَگمه‌میش محراب آنا.

چشمینی اهل نظر قصدینه تعیین ائیله‌ین،

تیر غمزه‌ندن مهیّا ائیله‌میش اسباب اونا.

ترلمیش رخسار ایله خوبلار آچارلار کؤنلومو،

گؤر نه گُلشن دیر كی، آتشدن وئریرلر آب آنا!

سلك اهل حالا چكمیش زاهدی اشكِ ریا،

مس گیبی كیم سیم قدرین بیلدیریر سیماب آنا.

ای فضولی قالمامیش غوغای مجنوندان اثر.

غالبا افسانه‌ی لیلی، گتیرمیش خواب آنا.

- 13 -

عشق اطوارین مسلّم ائیله‌دی گردون بنا،

بونجا كیم، یئل تك یوگوردو، یئتمه‌دی مجنون بنا!

قیلدی بندن رفع تكلیف نمازی، مستلیك،

قالدی آنجاق نشئه‌ی جامِ مِی ‌گولگون بنا.

باغبان! گر مِیل قیلمان سروینه، معذور توت!

سرودن یئیرك گلیر اول قامت موزون بنا.

دوستلار! قان ‌یاش تؤكوب قیلدی بنی رسوای خلق،

وه! كی دشمن چیخدی آخر دیده‌ی پر خون بنا.

اولمازام هر قاندا كیم اولسام، گرفتار اولمادان،

بیر بلادیر گؤز، بیر آفتدیر دل محزون بنا.

ای فضولی! ناوكِ آهیملا آلدیم انتقام،

دؤنه - دؤنه گرچی بیداد ائتدی چرخ دون بنا!

- 14 -

غم دیاریندا اجل پِیكی، گذار ائتمز بنا،

یوخ سانیب واریم مگر، كیم اعتبار ائتمز بنا؟

یار جُور ائتمز بنا اغیار تعلیم ائتمه‌دن،

بالله اغیار ائیله‌ین احسانی، یار ائتمز بنا!

داغیدیر هر لحظه رخت عیشیمی آهیم یئلی،

قانسی ناحق ظُلم‌دور كیم، روزگار ائتمز بنا؟

عشق ذوقیله خوشام، تركِ نصیحت قیل رفیق،

بن كی تریاكیْ مزاجام، زهرْ كار ائتمز بنا!

چرخدن آشیرمادان یادینلا آه آتشین،

غدر ائدیب گردون، شرردن زر نثار ائتمز بنا.

نقد جان، تاراج غمدن ساخلاماق دشوار اولور،

عشق تا سنگِ ملامتدن حصار ائتمز بنا.

یادِ لعلینله فضولی گؤزله‌ییب راه عدم،

وار بیر تدبیری، امّا آشكار ائتمز بنا.

- 15 -

جانیمین جوهری اول لعل گهربارا فدا،

عُمرومون حاصلی اول شیوه‌ی رفتارا فدا.

درد چكمیش باشیم، اول خال سیه قربانی،

تاب گؤرموش تنیم، اول طرّه‌ی طرّارا فدا.

گؤزلریمدن تؤكولن قطره‌ی اشكیم گُهری،

لبلریندن ساچیلان لؤلؤی شهوارا فدا.

چاك سینَمده اولان قانلی جگر پاره‌لری،

مست چشمینده اولان غمزه‌ی خونخوارا فدا.

پاره - پاره دل مجروحِ پریشانیمدان،

سر كویوندا گزن هر ایته بیر پارا فدا!

جان و دل قیدینی چكمكدن اؤزوم قورتاردیم،

جانی جانانه‌یه ائتدیم، دلی دلدارا فدا!

ای فضولی نولا گر ساخلار ایسم جانی عزیز،

وقت اولار كیم اولا بیر شوخِ ستمكارا فدا!

- 16 -

غمزه‌سین سئودین کؤنول، جانین گركمزمی سنا؟

تیغه اوردون جسم عریانین، گركمزمی سنا؟

آتشین آهیملا ائیله‌رسن بنه تكلیفِ باغ،

باغبان! گلبرگ خندانین گركمزمی سنا؟

یئله وئرمه داغیدیب هریان، آیاقلاردان گؤتور،

ای پری! زُلف پریشانین گركمزمی سنا.

ای كمان ابرو! رقیبه وئرمه غمزه‌ندن نصیب،

اوخ آتارسان داشا، پیكانین گركمزمی سنا؟

یاندیریب جانیم، جهانسوز ائتمه برق آهیمی،

آسمان! خورشید رخشانین گركمزمی سنا؟

كفر زُلفوندن بنی منع ائیله‌مك لایقمی‌دیر؟

صوفی! انصاف ائیله، ایمانین گركمزمی سنا؟

توتالیم كیم اشك سیلابینا یوخدور اعتبار،       

ای فضولی! چشم گریانین گركمزمی سنا؟

- 17 -

غمدن اؤلدوم، دئمه‌دیم حالِ دل‌زار سنا،

ای گول تازه! روا گؤرمه‌دیم آزار سنا!

ایچ می‌ناب كی باغریندان ائده‌ر جمله كباب،

آتش عشق ایله عشاق جگرخوار سنا!

مئی گولگوندا دگیل نرگس مستین عكسی،

قدح اولموش گؤز آچیب عاشق دیدار سنا.

عارضین گول-گول ائدیبدیر مِی گولگون تابی،

وه! كی بیر گولدن آچیلمیش نئچه گلزار سنا!

باغا سِیر ائت، بو لبِ لعل ایله كیم غنچه و گول،

گؤستره خون دل و دیده‌ی خونبار سنا.

دئر ایدیم قامتینه سرو، ولی اؤزگه ایمیش،

حركات و روش و شیوه‌ی رفتار سنا.

اَگیلیب، طرف بناگوشونا درد دلیمی،

یا او طاقین دئیه یا طرّه‌ی طرّار سنا.

تا گرفتارینام آزاد اولا بیلمم غمدن،

هیچ كیم اولماسین ای سرو! گرفتار سنا.

لعلِ نابین هوسی باغریمی قان ائیله‌دیگین،

آه كیم، قانلی یاشیم ائتمه‌دی اظهار سنا.

10ای فضولی! فلكین وار سنینله نظری،

كیم غم و محنتینی وئردی نه كیم‌وار سنا!

- 18 -

ای بی‌وفا! كی عادت اولوبدور جفا سنا،

بالله، جفادیر اولما دئمك بی‌وفا سنا!

گه ناز و گه كرشمه و گه عشوه‌دیر ایشین،

جانین سئونلر اولماسا یئی آشنا سنا!

بین جان اولایدی كاش بنِ دلشكسته‌ده،

تا هر بیریله بین كز اولایدیم فدا سنا!

عشقینده مبتلالیغیمی عیب ائدن سانیر،

كیم اولماق اختیار ایله دیر مبتلا سنا؟

ای دل! كی هجره دؤزمه‌ییب ایسترسن اول مهی،

شُکر ائت بو حالا، یوخسا گلیر بیر بلا سنا!

ای گول! غمینده اشك، رخِ زردیم ائتدی آل،

بیلدیردی اولا صورت حالیم صبا سنا؟

دوشمز چو شاه قُربو، فضولی! گدالارا،

اول شهدن التفات نه نسبت بنا، سنا؟

- 19 -

گرچی ای‌دل یار اوچون اوز وئردی یوز محنت سنا،

ذره‌جه قطع محبت ائتمه‌دین، رحمت سنا.

ساخلاما نقدِ غمِ عشقینی ای جان! ظاهر ائت!

كیم وئریم حبسِ بدندن چیخماغا، رخصت سنا!

چاره‌ی بهبودومو سوردوم معالجدن، دئدی:

«درد، درد عشق ایسه، ممکن دگیل صحّت سنا!»

توتارام یارین قیامتده، حبیبیم! دامنین،

مستسن غفلت شرابیندان، بوگون مهلت سنا!

عشق اهلین آتش هجرانا ائیله‌رسن كباب،

دؤنه- دؤنه امتحان ائتدیم، بودور عادت سنا!

اینجیدیر ناله‌م سنی نولا اگر بیر تیغ ایله،

چشم جلاّدین ائده احسان بنا، منّت سنا؟

سنده دون گؤردوم فضولی! مِیل محراب و نماز!

تركِ عشق ائتمكمی ایسترسن؟ نه دیر نیّت سنا؟

- 20 -

شبْ كی مفتاح مه نو اولا گنجینه گشا،

قیلا پیمانه‌ی گردونی جواهر پیما،

گیزله‌ییب چشمه‌ی خورشید سویون كوزه‌ی چرخ،

قطره - قطره قیلا انجم رشحاتین پیدا!

لاله رنگ اولا شفقدن فلكِ مینا فام،

دیشرا سالمیش گیبی عكسِ می‌ گولگون مینا.

ماهِ نو جامینی دُوره گتیره ساقی دهر،

انجمِ چرخه سالا نشئه‌ی تأثیرِ هوا!

بن هم اول روح فزا راحی تؤكم ساغره كیم،

نخل همّت رشحاتیندان آلا نشو و نما.

توتار اولسام نه عجب مِی اتگین دُرد صفت،

ائیله‌ییبدیر نئچه توپراغی بو اكسیر، طلا!

جام دؤورونده، فضولی! اوخورام مِی وصفین،

آتش خرمن غم، آب حیات حكما!

- 21 -

فقر مُلکی تخت و عالم تركی، افسر دیر بنا،

شكرلله! دولت باقی میسّر دیر بنا!

زُلف و رُخساری خیالیله نه‌دیر حالیم، دئمن.

اؤیله‌یم كیم، هرگئجه- گوندوز برابردیر بنا!

حور و طوبی وصفین، ای واعظ! بوگون آز ائیله كیم،

همدم اول طوبی قیام و حور پیكردیر بنا.

آرادان ای شمع! چیخ، بیر گوشه توت كیم، بو گئجه،

بزم، بیر خورشید طلعتدن منوّر دیر بنا!

وئردی باد صبح بیر خورشیدْ طلعت مژده‌سین،

شمع‌وش وه! كیم بو دم اؤلمك مقرّر دیر بنا.

زاهدا سن قیل توجه گوشه‌ی محرابا كیم،

قبله‌ی طاعت، خم ابروی دلبردیر بنا.

ای فضولی! جمع اولور پیوسته ائل نظّاره‌مه،

عرصه‌ی دشت جنون، صحرای محشردیر بنا!

- 22 -

شربت لعلین كی دئرلر چشمه‌ی حیوان آنا،

اول وئریر جان دم به دم عشّاقه و بن جان آنا!

اوخلاریندیر كیم ‌تیكان‌ تك سانجیلیبدیر هر طرف،

گولبون خم‌دیر قدیم، هر غنچه بیر پیكان آنا.

خال و خط‌دیر بیلمن اول آیینه‌ی رُخسارده،

یا گؤزومدن عكس سالمیش مردمِ مژگان آنا.

توتما ای قان دم به دم طغیان ائدیب گؤز چاكینی،

قوی بو منظردن دمی نظّاره قیلسین جان آنا.

بحره لؤلؤ دیشلرین وصفین مگر سؤیله‌ر صبا،

كیم قولاق توتموش صدف ایچره دُرِ غلطان آنا!

کؤنلومه سالمیش خطین ذُوقون فلك قان اوددوروب،

طفل تك كیم اوخودالار زجر ایله قرآن آنا!

ای فضولی! اول صنم افغانینا رحم ائیله‌مز،

داشا بنزر باغری، تأثیر ائیله‌مز افغان آنا!

- 23 -

هر زمان منظور بیر شوخ ستمگر دیر بنا،

قاندا اولسام، بیر بلا حقدن مقرّر دیر بنا!

اول خم ابرویا قیلسام سجده هر ساعت، نولا؟

قبله ایله اول خم ابرو برابر دیر بنا!

غم دگیل جسمیمده گر سنگ ملامت زخمی‌وار،

شحنه‌ی بازارِ سئودایام، بو، زیوردیر بنا!

گؤزده خون‌آلود پیكانین خیالیله خوشام،

هر بیری گویا كی بیر برگِ گول تر دیر بنا!

زخملردن مین آغیز آچدیم ادای شُکره، كیم،

هر اوخون بیر نعمتِ غِیر مكرّر دیر بنا.

عقل ارشادیله بولماق كامْ ممکن‌دور، ولی،

دامِ راه، اول حلقه‌ی زُلف مُعنبردیر بنا.

اختر بختیم وبالین گؤر كی اول مَهدن گلن،

مِهرلردیر اؤزگه‌یه، جور و جفالاردیر بنا.

ای فضولی! منزل مقصودا یئتسم نه عجب؟

خدمت پیر مغان ارشادو، رهبر دیر بنا!

- 24 -

کؤنول! تا وار الینده جام مِی، تسبیحه ال اورما،

نماز اهلینه اویما، اونلار ایلن دورما، اوتورما!

اگیلیب سجده‌یه، سالما فراغت تاجینی باشدان،

وضو سویو ایله راحت یوخوسون گؤزدن اوچورما.

ساقین، پامال اولورسان بوریا تك، مسجده گیرمه!

وگر ناچار گیرسن، آندا منبر گیبی چوخ دورما!

مؤذّن ناله‌سین آلما قولاغا، دوشمه تشویشه،

جهنم قاپیسین آچدیرما، واعظدن خبر سورما!

جماعت ازدحامی مسجده سالمیش كدورتلر،

كدورت اوزره لطف ائت بیر كدورت سن هم آرتیرما.

خطیبی سانما صادق، واعظین قوولیله فعل ائتمه،

امامی توتما عاقل، اختیارین آنا تاپشیرما!

فضولی! بهره وئرمز طاعتِ ناقص، نه دیر جهدین؟

كرم قیل، زرقی طاعت صورتینده حددن آشیرما!

- 25 -

رحم ائت ای شه! دل درویش چكن آهلارا،

كی گدا آهی اثر ائیله‌ر اولو شاهلارا!

مهری یوخ ماهلارا آه اثر ائتمز، یارب!

وئر بیر انصاف بو مهری یوخ اولان ماهلارا!

قاشلارین طاقینا وورسام دلِ سوزان نه عجب،

رسمدیر آسیلا قندیل نظرگاهلارا.

مایلِ سرو قدین وصلینه یئتمز، نئجه كیم،

بخت شایسته دگیل همّتی كوتاهلارا!

ساقی بزم جنون، نرگس مستیندیر، كیم،

ایچیریر باده‌ی غفلت، دلی آگاهلارا.

باخما ای دیده! زنخدانینا محبوبلارین،

گزمه غافل، حذر ائت، دوشمیه‌سن چاهلارا!

ای فضولی! ورعْ اهلی ره مسجد توتموش،

سن ره میكده توت، اویما بو گمراهلارا!

- 26 -

سو وئریر هر صبحدم گؤز یاشی تیغِ آهیما،

كیم تؤكم قانین سپهرین، سالسا مهرین ماهیما.

شمع رُخسارین اودو قیلمیش بنی آتش پرست،

چاك سینَمدن تماشا ائیله آتشگاهیما.

توتیا تك چشم ارباب نظردیر منزلیم،       

گرچی خاك رهگذارم دیده‌ی بدخواهیما.

غم گیبی اؤلدورسه قانلی تك قاچار بندن یانا،

شاه دردم، التجا ائیله‌ر علوّ جاهیما!

بیر فقیرم، دورماسین كیمسه بنا تعظیم اوچون،

قاندا گئتسم ای گؤزوم! سو سپ غبار راهیما.

غافلم سرّ لب جان‌پروریندن، تا خطین،

قوندوروبدور گرد، مرآتِ دلِ آگاهیما.

ای فضولی! یاره دؤندردیم اوزوم اغیاردان،

خصمی‌ چوخ ‌گؤردوم، سیغیندیم صدق ایله آللاهیما.

- 27 -

عارضین گؤرسه فلك مهر بوراخماز آیا،

ذرّه- ذرّه قیلیب آنی بوراخار صحرایا.

صورتین عكسین آلیب باغا گیرر هر دم سو،

رشكدن قان ایچیرر برگ گول رعنایا!

یئریدیر عكسینه آیینه دمیر بند اورسا،

نه اوچون قارشی دورور سن گیبی بی‌همتایا؟

بولدوغو یئرده حسددن گون اورور سایه‌نه تیغ،

كی رفیق اولمایا سن ماه ملك سیمایا.

اوخا پیکان تیكیلیر غمزه‌ن اوچون پیوسته،

توخونور طعنه اوخو قاشین اوجوندان یایا.

لعل نابین صفتی شهد مصفّادیر، لیك،

آجی ائتمیش آنی صفرای حسد صهبایا.

یار مِیلین سنه سالمازسا فضولی! نه عجب،

نئجه مِیل ائتمك اولور سن گیبی بیر رسوایا؟

- 28 -

عاشق اولدوم یئنه بیر تازه گول رعنایا،

كی سالیر آل ایله هر دم بنی یوز غوغایا.

گه اوروب قالب فرسوده می، گه حبس قیلیر،

گه سراسیمه و عریان بوراخیر صحرایا!

گؤزومون قانی ایله سینه‌می آل ائتدیم كیم،

آلتِ صنعت اولا اول بت بی‌پروایا.

بو نه ایشدیر كی بیزی ایگنه گیبی اینجلدیب،

سالیر ایپلیك گیبی هر دم بیر اوزون سئودایا؟

آیاغین باغلامیش آواره‌لرین صنعت ایله،

یوخ نهایت سرِ كویوندا گزن شیدایا.

لخت- لخت‌ اولموش ایكن غمزه درفشینی چكیب،

چاره‌ساز اولمادی بیرگون تن غم‌فرسایا.

یاخا چاك ائده‌نی باشماق گیبی سالیر آیاغا،

ای فضولی! گؤر اونون ائتدیگی استغنایا.

 

صفحه قبل صفحه بعد
نظر شما
نام : *
پست الکترونیک :
وب سایت/بلاگ :
*
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O @};-
:B /:) =D> :S
کد امنیتی : *

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد فضولی بر اساس تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد فضولی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون ملا محمد فضولی,شناختنامه ملا محمد فضولی بر اساس تحقیقات حسین محمدزاده صدیق,ملا محمد فضولی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح آثار ملا محمد فضولی, دیوان اشعار ترکی ملا محمد فضولی به تصحیح دکتر حسین محمدزاده صدیق,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی