تبلیغات اینترنتیclose
ملا محمد فضولی - غزللر حرف الحاء
ملا محمد فضولی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق
شرح افکار، احوال و آثار حکیم ملا محمد فضولی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق

مطالب مربوط به شناختنامه حکیم ملا محمد فضولی به آدرس زیر انتقال یافته است لطفا بر روی آدرس زیر کلیک فرمایید:

 http://hakimfuzuli.blogfa.com

تصویر - پرتره ملا محمد فضولی. نقاش: ناصر بخشی

پرتره حکیم ملا محمد فضولی

نقاش: ناصر بخشی، هنرمند تبریزی

موضوع : ملا محمد فضولی- غزللر, | بازدید : 768

- 52 -

ای غبار قدمین عرش برین باشېنا تاج،

شرف ذاتېنا اَدنای مراتبْ معراج.

منتهیْ شرعینه ادیان تمامیِ رُسل،

بحر سن، سایر اربابِ رسالت، امواج.

خازن گنج شفاعت، سنی قېلمېش ایزد،

هیچ كیم یۏخ كی سنا اۏلمایا آخر محتاج!

سُنّتین مغفرت اسبابېنا منهاجِ حصول،

طاعتین معصیت امراضېنا تدبیرِ علاج.

خلقه تقلید سُلوكون، سببِ حُسن معاش،

مُلکه تغییر طریقین اثر سوءِ مزاج.

قایم اۏلمازدې نظام و نسقِ اصل وجود،

وئرمه‌سه‌یدین اثرِ عدل ایله دنیایا رواج.

شُكرلله كی فضولی‌نی ائدیب داخلِ فیض،

رغبتین دایره‌ی خوفدان ائتمیش اخراج!

- 53 -

مُنحرف‌دیر ساقیا اندوه دنیادان مزاج،

باده توت كیم علت و اندوها، غفلتدیر علاج!

فقر مُلكۆن توت گر استغنادا ایسترسن كمال،

سلطنتدن كئچ كی اۏل وادیده چۏخدور احتیاج!

چكمه تخت و تاج قِیدین، بی سر و پالېق گؤزت،

كیم آیاغا بنددیر تخت و بلادېر باشا تاج.

بیر پری زُلفۆن توتوب خالېندان آلسان كام دل،

توت‌ كی چین مُلکۆنۆ توتدون، هنددن آلدېن خراج.

تركِ و تجرید اختیار ائت كیم دیار عشقده،

فقر بازارېنا اسباب فنادان‌دېر رواج.

نقشِ زائل‌دیر، امور دهره قېلما اعتبار،

اۏلسا حاصل فقردن حزن و، غنادان ابتهاج!

ای فضولی من ملامت مُلكۆنۆن سلطانیام،

برق آهیم تاجِ زر، سیمِ سرشكیم، تختِ عاج!

- 54 -

کؤنلۆم آچېلېر زُلف پریشانېنې گؤرگج،

نُطقۆم توتولور، غنچه‌ی خندانېنې گؤرگج!

باخدېقجا سنا، قان ساچېلېر دیده‌لریمدن،

باغرېم دلینیر، ناوك مژگانېنې گؤرگج!

رعنالېق ایله قامت شمشادی قېلان یاد،

اۏلمازمې خجل، سروِ خرامانېنې گؤرگج؟

چۏخ عشقه هوس ائده‌نی گؤردۆم كی، هواسېن،

ترك ائتدی، سنین عاشقِ نالانېنې گؤرگج!

كافر كی، دڲیل معترفِ نار جهنم،

ایمانا گلیر، آتشِ هجرانېنې گؤرگج.

نازك‌لیك ایله غنچه‌ی خندانی ائدن یاد،

ائتمزمی‌ حیا لعل دُر افشانېنې گؤرگج؟

سن حالِ دلین سؤیله‌مه‌سن نولا فضولی؟

ائل فهم قېلېر چاك گریبانی گؤرگج!

- 55 -

اۏلور قدّیم دو تا عشقین یۏلوندا بیر بلا گؤرگج،

طریق اهلینه عادت‌دیر تواضع، آشنا گؤرگج!

نهانی عشقینی گر بیلسه عالم دودِ آهېمدان،

عجب یۏخ كیم گُمانِ گنج ائده‌ر خلق، اژدها گؤرگج!

فزون ‌اۏلدوقجا عشقین، گرم ‌اۏلور اشكیم بو گؤزلردن،

اگر چه سو بُرودت كسبینی ائیله‌ر، هوا گؤرگج.

اۏخون، هر لحظه ‌كیم باغرېم ‌دلر، کؤنلۆم قېلار افغان،

بعینه اؤیله كیم فریاد ائده‌ر ایتلر، گدا گؤرگج!

رواجِ نقد، نقشِ سكّه‌دن‌دیر، نۏلا غدر ائتسه،

بنه ائل جسم عریانېمدا نقش بوریا گؤرگج؟

بنِ درویشه ائل هم جۏر ائدر، سن جۏر قېلدېقجا،

كیم ائیله‌ر ظُلم منعین پادشاهېم، سن روا گؤرگج!

فضولی‌نی یاشېر، ای ضعف! مهوشلر جفاسېندان،

كی مهوشلر قېلېرلار بین جفا، بیر مبتلا گؤرگج!

- 56 -

جان چېخار تندن کؤنۆل ذكر لب یار ائیله‌گج،

تن بولور جان، یئنی‌دن اۏل لفظی تكرار ائیله‌گج!

قېلما ای افغانْ گؤزۆن بیدار، مستِ خواب ایكن،

اۏلمایا بیر فتنه پیدا اۏلا بیدار ائیله‌گج؟

صُحبتیمدن‌ عار ائدیب ای‌ گۆل! بنی ترك ائتمه ‌كیم،

گۆل وار افسرده، تركِ صحبت خار ائیله‌گج!

وارېمې فكر دهانېنلا یۏخ ائتدیم كیم قضا،

بؤیله امر ائتمیش بنا، یۏخدان بنی‌ وار ائیله‌گج.

عرض‌ رُخسار ائت بو گۆن، ای‌مه! كیم اؤلسۆن گؤیده گۆن،

اؤیله كیم انجم اؤلۆر، گۆنْ عرضِ رُخسار ائیله‌گج!

هر زبان بیر تیغ دیر گویا زلیخا قتلینه،

یوسفی آلماقدا اهل عشق بازار ائیله گج!

ناله‌ی زارېم فضولی! خوش گلیر اۏل گۆل رُخا،

آچېلېر گۆل کؤنلۆ، بۆلبۆل ناله‌ی زار ائیله‌گج.

- 57 -

ای کؤنۆل یاری ایسته، جاندان كئچ!

سر كویون گؤزت، جهاندان كئچ!

یا طمع كس حیات ذُوقوندان،

یا لبِ لعل دل‌ستاندان كئچ!

مُلک تجریددیر فراغت ائوی،

تركِ مال ائیله، خانماندان كئچ!

لامكان سِیری‌نین عزیمتین ائت،

بو خراب اۏلاجاق مكاندان، كئچ!

اعتبار ائتمه مُلک دنیایا،

اعتبارِ علّوِ شاندان كئچ.

اهل دنیانېن اۏلماز آخرتی،

گر بونو ایستر ایسن، اۏندان كئچ!

مسكنین بزمگاه وحدت‌دیر،

ای فضولی! بو خاكداندان كئچ!

 

 

حرف الحا

- 58 -

گر دڲیل بیر ماه مهر ایله بنیم تك زار صبح،

باشېن آچېب، نئشه هر گۆن یاخاسېن ییرتار صبح؟

گۆن‌ دڲیل هر گۆن ‌بیر آی مهر ایله كؤكسۆن چاك ائدیب،

تازه - تازه داغلاردېر كیم قېلېر اظهار صبح.

تیغ خورشید ایله رفع اۏلسا یئریدیر كیم مدام،

یاندېرېب پروانه‌نی، شمعه وئریر آزار، صبح!

صبحی شام ‌و شامی صبح اۏلموش، بنم عالمده كیم،

شامِ شمع بزم اۏلوب، آیرېلدې بندن یار، صبح!

گؤر نه عاشق‌دیر كی بیر خورشید وَصلین بولماغا،

صرف ائده‌ر هر لحظه بین- بین لؤلؤی شهوار، صبح.

عشقده صادقلیك اظهار ائتدی داغېن گؤستریب،

غالبا دئرلردی كاذب قېلدې آندان عار، صبح.

هجر شامېندا غم ائتمیشدی فضولی، قصد جان،

اۏلماسایدې مرحمتدن دم اوروب غم‌خوار صبح!

- 59 -

قانسې ماهین بیلمه‌زم مهر ایله اۏلموش زار، صبح؟

هرگۆن ائیله‌ر خلقه بیر داغِ نهان، اظهار، صبح.

باتدې انجم، چېخدې گۆن، یا بیر اسیرِ عشق‌دیر،

تؤكدۆ دُرِّ اشك، چكدی آهِ آتش‌بار صبح!

نولا گر امواته احیا وئرسه صبحۆن دملری،

ذكرِ لعلین دیر كیم ائیله‌ر دم به دم تكرار، صبح.

بیر مصوّردیر كی زرّین كلك ایله هر دم چكر،

صفحه‌ی گردونا نقش عارض دلدار، صبح!

مژده بیر خورشیددن وئرمیش مگر باد صبا؟

كیم نثار ائیله‌ر آنا یۆز بین دُرِ شهوار صبح.

عاشق صادق دیر اظهار غم ائیله‌ر هر سحر،

آه ایله خلقی یۏخوسوندان قېلېر بیدار، صبح.

ای فضولی! شام غم انجامېنا یۏخدور اُمید،

بیر تسلّی دیر سنا اۏل سؤز كی دئرلر: «وار صبح!»

- 60 -

اگر مُراد ایسه وئرمك صفای جوهر روح،

فلك مثال یۆرۆت ساغر شرابِ صبوح!

بویورما توبه بنا اۏل شرابدان، ناصح!

كی گؤرسه آنې توتار جزمِ تركِ توبه، نصوح.

هجوم غمده بنا آنې ائتدی زورق، مِی،

كیم ائتمه‌دی آنې توفان اۏلاندا كشتی نوح.

مدام چشمیمه قان دۏلدورور خدنگِ غمین،

یووا، باشېمدا توتان قۏشلارې ائدیب مجروح.

دل اۏلدو تیغ فراقېنلا شرحه- شرحه، ولی،

نه سود؟ چون سنا حال دل اۏلمادې، مشروح!

تنیمده سانجېلې ناوكلرینه شادم كیم،

درِ بلا بو كلید ایله‌دیر بنا مفتوح.

فضولی اۏلدو بئلین فكری ایله موی مثال،

هنوز بولمادې اۏل سرّه احتمالِ وضوح.

 

 

 

 

 

حرف الخا

- 61 -

نولا گر قوجسا میانېن كمرِ زر گستاخ،

گتیریب چۏخلارې اۏرتایا زر ائیله‌ر گستاخ!

خاكِ ساغر گلِ جمشید دیر، ای پیر مغان!

خبر ائت ساقی‌یه كیم توتمایا ساغر گستاخ.

رشك اۏدویلا یاخېلېر رشته‌ی جانېم كی نئچۆن،

ده‌یر اۏل عارضه، گیسوی معنبر، گستاخ.

روزنیندن قۏما كیم گۆن دۆشه خلوتگهینه،

حرم شاها نه لایق گیره چاكر گستاخ!

ساخلا ای اشك! ادب، گئتمه سرِ كویونا چۏخ،

كی دۆشر اۆزدن و گؤزدن سۆرۆنَر هر گستاخ.

هَوسیم باده‌ی گۆلگونه بو اُمید ایله‌دیر،

كیم اۏلام مست، توتام دامن دلبر، گستاخ!

بنزه‌دیرسن اؤزۆنۆ ایتلرینه هر ساعت،

ای فضولی! اۏلا بیلمز سنه بنزر گستاخ!

- 62 -

رنگ رویوندان دم اورموش ساغرِ صهبایا باخ،

آفتاب ایلن قېلان دعوی، توتولموش آیا باخ!

شمع باشېندان چېخارمېش دود، شُوق كاكیلین،

بؤیله كوته عُمر ایله باشېنداكی سئودایا باخ.

ای سلامت اهلی! اۏل رُخسارا باخما، زینهار!

احتراز ائیله ملامتدن، بنِ رسوایا باخ!

بیلدی عشقینده نمد پوش اۏلدوغوم آیینه وش،

رحم ائدیب هرگز بنا باخماز، بو استغنایا باخ!

سینه‌می چاك ائیله، گؤر دل اضطرابېن عشقدن،

روزن آچ، هر دم هوادان موج اوران دریایا باخ.

ای دئین كیم شام اقبالېن نه اۆزدن تیره‌دیر!

سایه سالمېش آیا، اۏل گیسوی عنبر سایا باخ.

ای فضولی! هر نئجه منع ائیله‌سه ناصح سنی،

باخما آنېن قوولونا بیر چهره‌ی زیبایا باخ.

- 63 -

كیمسه‌ده رُخسارینا، طاقت نظّاره یۏخ،

عاشقی اؤلدۆردۆ شُوق، بیر نظره چاره یۏخ!

باغرې بۆتۆنلر بنا طعنه ائده‌رلر مدام،

حالېمې شرح ائتمه‌ڲه، بیر جگری پاره یۏخ!

یېغدې بنیم باشېما دهر غمین، نئیله‌سین،

بادیه‌ی عشقده، بن گیبی آواره یۏخ.

دهرده همتا سنا، وار پَری یۏخ دئمم،

وار گؤزل چۏخ، ولی، سن گیبی خونخواره یۏخ!

گؤزده گزیب چیزگینیر قطره‌ی اشكیم مدام،

قطره‌ی اشكیم گیبی، چرخده سیّاره یۏخ.

چاك گؤرۆب كؤكسۆمۆ قېلما علاجېم طبیب،

ضایع اۏلور مرهمین، بنده بیتر یاره یۏخ.

زارلېغېم عشقدن وار فضولی، ولی،

اۏل مَهِ بی مهردن، رحم بنِ زاره یۏخ!

- 64 -

لبلرین تك لعل، لفظین تك دُر شهوار یۏخ،

لعل و گوهر چۏخ، لبین تك لعل گوهر بار یۏخ.

سندن ائتمن داد، جُورون وار، لطفۆن یۏخ دئییب،

مستِ ذُوق شُوقونام، بیردیر یانېمدا وار - یۏخ.

كیمه اظهار ائیله‌ییم بیلمن بو پنهان دردی كیم،

وار یۆز بین دردِ پنهان، قدرت اِظهار یۏخ.

دور سرمستِ شراب غفلت ائتمیش عالمی،

بونجا سرمستین تماشاسېنا بیر هشیار یۏخ.

خلقی مدهوش ائیله‌میش خوابِ شب طول امل،

صبح تحقیقین علاماتېنا بیر بیدار یۏخ!

صورتی زیبا صنملر یۏخ دئمن بتخانه‌ده،

وار چۏخ، امّا سنا بنزر بتِ عیّار یۏخ!

ای فضولی! سهل دیر هر غم كی غم‌خواری اۏلا،

غم بودور كیم بنده، بین غم‌وار، بیر غم‌خوار یۏخ.

 

صفحه قبل صفحه بعد
نظر شما
نام : *
پست الکترونیک :
وب سایت/بلاگ :
*
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O @};-
:B /:) =D> :S
کد امنیتی : *

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد فضولی,پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد فضولی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون ملامحمد فضولی,شناختنامه ملا محمد فضولی و حسین محمدزاده صدیق,ملا محمد فضولی و دکتر حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح آثار ملا محمد فضولی,
ارسال در تاريخ جمعه 31 شهريور 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی